De clave
De clave
Salsamuziek is rond de clave gearrangeerd.
Het woord "clave" heeft in de salsacontext meerdere betekenissen. Om te beginnen is er het instrument, twee houten stokjes die clave heten. Het woord clave kan daarnaast ook gebruikt worden om een specifiek ritme aan te duiden (er zijn voorwaarts en tegengestelde claves). De maat bestaat uit 4 ritmen (beats) van muziek. De zinsnede is 2 maten of 8 ritmen. Dit wil dus zeggen dat er 4 beats in een maat zitten en dat elke kwart noot gelijk is aan een beat. Met deze wetenschap kun je de clave in de muziek horen. Dit is een steeds herhalend ritmepatroon dat over 2 maten (bars) is verdeeld. Er bestaan verschillende clave-patronen. Als er drie noten in de eerste maat worden gespeeld en twee in de tweede maat, dan noem je dit een 3-2 clave. Worden er twee noten in de eerste maat gespeeld en drie in de tweede maat dan noem je dit een 2-3 clave. Respectievelijk 1, 1 ½, 4 - 6,7 en 2,3 - 5, 6 ½, 8.
In elke salsamuziek zul je het clave-ritme kunnen vinden (2/3 of 3/2) ook al hoor je hem niet, in die zin dat het ritme niet door een instrument wordt gespeeld. De clave is de grote gemene deler van de salsamuziek. Clave betekent ook sleutel in het Spaans, maar dan in figuurlijke zin. Dus in de betekenis van "het antwoord, de oplossing".
Dansen op salsa is dansen op ...de clave
Salsamuziek is zeer gestructureerd en gebaseerd op het clave-ritme. Om goede timing te bereiken en te houden moet je altijd naar de muziek blijven luisteren omdat ritmes wel eens onderbroken worden. Wil je dus in de maat blijven en meegaan met de wisselingen in de muziek, blijf dan luisteren naar leidende instrumenten zoals de clave.
Mythe van de clave
Voordat de slaven naar Cuba of Puerto Rico kwamen bleven ze een tijd op Curacao, daar werden ze in ketttingen geslagen. Met stukken metaal van deze kettingen vormden ze een soort hak, koebel of clave. In Curacao heet dit “agan”. Hierop sloegen de slaven het ritme van het schuifelen van de voeten, vastgeslagen in de kettingen. De slaven konden twee passen naar voren en drie passen opzij maken voordat ze verscheept werden in het slavenschip naar Cuba! De 2/3 clave of de 3/2 clave van de salsa komt dus van Curacao en werd later in Cuba gespeeld als herinnering aan de tocht naar de Nieuwe Wereld.